Ο κόσμος είναι πολύπλοκος. Και κάθε ένας από εμάς έχει διαμορφώσει τα δικά του «γυαλιά» μέσα από τα οποία αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα.

Στην καθημερινότητά μας, λοιπόν, συνήθως δεν ενεργοποιούμαστε από αυτό που λέει ο ΄άλλος, αλλά από την ερμηνεία που δίνουμε εμείς σε ό,τι λέει. Έτσι διαμορφώνονται πολλά και διαφορετικά μοτίβα επικοινωνίας και συμπεριφοράς.

Τα μοτίβα αυτά μπορούν να πλαισιωθούν από ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο, τα Social Styles (Επικοινωνιακά Στυλ), στα οποία επικεντρώνεται το άρθρο μας.

Εδώ, είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι αυτή η μοντελοποίηση, δεν στοχεύει σε κατηγοριοποίηση ανθρώπων και διαμόρφωση στερεοτύπων. Αποτελεί έναν τρόπο για να κατανοήσουμε τη διαφορετικότητα στον τρόπο επικοινωνίας ώστε να πλοηγηθούμε ευκολότερα στην πολυπλοκότητα των σχέσεων.

Τι θα βρείτε σε αυτό το άρθρο:

• Η ανατομία του μοντέλου
• Τα Social Styles μέσα από ένα παράδειγμα
• Παρανοήσεις στην επικοινωνία
• Η σημασία της ευελιξίας

Η ανατομία του μοντέλου

Το μοντέλο των Social Styles αναπτύχθηκε και τους οργανωσιακούς ψυχολόγους Merrill και Reid.

Ξεκινώντας από την παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται στις κοινωνικές και επαγγελματικές τους αλληλεπιδράσεις, εντόπισαν δύο βασικές διαστάσεις της συμπεριφοράς: τη διεκδικητικότητα (assertiveness) και την ανταπόκριση (responsiveness).

Ο συνδυασμός αυτών των δύο διαστάσεων οδήγησε στην αναγνώριση τεσσάρων βασικών Social Styles: Αναλυτικός, Κυρίαρχος, Επικοινωνιακός και Προσιτός.

Ας δούμε συνοπτικά τα χαρακτηριστικά τους:

• Αναλυτικός: Εστιάζει στη λογική, τα δεδομένα και τη λεπτομέρεια.
• Κυρίαρχος: Εστιάζει στο αποτέλεσμα, την ταχύτητα και τη λήψη αποφάσεων.
• Επικοινωνιακός: Εστιάζει στο όραμα, την αλληλεπίδραση και την επιρροή.
• Προσιτός: Εστιάζει στην αρμονία, την ασφάλεια και τη συνεργασία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν ανήκουμε αποκλειστικά σε ένα μόνο στυλ. Συνήθως υπάρχει ένα στυλ που υπερτερεί και γίνεται πιο εύκολα αντιληπτό από τους άλλους, καθώς και ένα δευτερεύον. Παρουσιάζουμε, όμως, ταυτόχρονα έναν συνδυασμό των παραπάνω τρόπων επικοινωνίας σε διαφορετικό βαθμό. Ανάλογα με το πλαίσιο, τον/ην συνομιλητή/τρια και τις συνθήκες, μπορεί να αναδεικνύονται διαφορετικές πτυχές του τρόπου που επικοινωνούμε. Τελικά, υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικές αναλογίες/συνδυασμοί των τεσσάρων στυλ, που τελικά διαμορφώνουν τη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου.

Τα Social Styles μέσα από ένα παράδειγμα

Ας δούμε πώς θα εκδηλώνονταν στην πράξη οι τέσσερις διαφορετικές προδιαθέσεις που υπαγορεύει το μοντέλο.

Μια παρέα προσπαθεί να αποφασίσει το μέρος στο οποίο θα πάει για φαγητό.

• Το πρώτο άτομο ανοίγει το κινητό και αρχίζει να συγκρίνει επιλογές, αξιολογήσεις, τιμές και λεπτομέρειες για κάθε υποψήφιο εστιατόριο. Δεν βιάζεται να απαντήσει, καθώς θέλει να έχει καθαρή εικόνα πριν καταλήξει στην επιλογή του. Με βάση το πλαίσιο των Social Styles, το συγκεκριμένο άτομο έχει το στυλ του Αναλυτικού (Analytical).
• Το δεύτερο άτομο θέλει κίνηση, ταχύτητα και αποτέλεσμα. Λέει «πάμε στο τάδε μαγαζί», και θα επιμείνει στην πρότασή του. Το άτομο αυτό εκφράζει το στυλ του Κυρίαρχου (Driving).
• To τρίτο άτομο έχει ενθουσιασμό, δεν εστιάζει τόσο στο «πού» – αλλά στο «πώς θα περάσουν», και δεν του αρέσει η πολλή ανάλυση. Πρόκειται για το στυλ του Επικοινωνιακού (Expressive).
• Τέλος, υπάρχει και το τέταρτο άτομο που ακούει όλες τις απόψεις πριν μιλήσει. Προσπαθεί να καταλάβει τι θέλει η παρέα και να βεβαιωθεί ότι η απόφαση θα κρατήσει ισορροπία – έτσι πιθανώς δεν θα εκφράσει την προτίμησή του με αμεσότητα. Το άτομο αυτό κινείται στο επικοινωνιακό στυλ του Προσιτού (Amiable).

Είναι κάποιο από αυτά τα στυλ καλύτερο ή χειρότερο από τα άλλα; Η απάντηση είναι, πως όχι. Ωστόσο, οι 4 διαφορετικές προσεγγίσεις αποτελούν εκφάνσεις της ίδιας πραγματικότητας.

Παρανοήσεις στην επικοινωνία

Ας σκεφτούμε λίγο περισσότερο το παραπάνω σενάριο.

Το Αναλυτικό άτομο χρειάζεται χρόνο προκειμένου να πάρει μια απόφαση.

Tο Κυρίαρχο άτομο, που «έρχεται κατευθείαν με πρόταση», φαίνεται ότι διεκδικεί περισσότερο.

Ο τρόπος επικοινωνίας του Κυρίαρχου μπορεί εύκολα να εκληφθεί ως πίεση ή βιασύνη από το Αναλυτικό άτομο. Ή αντιστρόφως το Κυρίαρχο άτομο να θεωρήσει ότι το Αναλυτικό εμποδίζει την απόφαση εφόσον καθυστερεί.

Και οι δύο όμως «μεταφράζουν» το μήνυμα σύμφωνα με το δικό τους στυλ. Κάπου εκεί προκύπτουν συχνά οι παρανοήσεις.

Πώς μπορούν ωστόσο να ξεπεραστούν;

Η ευελιξία στην επικοινωνία

Η κατανόηση των Social Styles είναι σίγουρα χρήσιμη, αλλά όχι αρκετή. Η πραγματική αξία του μοντέλου προκύπτει όταν αυτή η κατανόηση γίνεται πράξη, και προσδίδει ευελιξία στη συμπεριφορά μας.

Όταν αναγνωρίζουμε ότι κάποιο άλλο άτομο επικοινωνεί διαφορετικά από εμάς και επιλέγουμε συνειδητά να προσαρμόσουμε τον τρόπο που εκφραζόμαστε με στόχο την επίτευξη επικοινωνίας – τότε εξελισσόμαστε πραγματικά.

Ας επιστρέψουμε στην παρέα που προσπαθούσε να αποφασίσει σε ποιο εστιατόριο θα πάει. Η λύση δεν θα έρθει αν κάποιος «επικρατήσει», αλλά αν κάθε άτομο καταλάβει τις ανάγκες των άλλων.

• Το Αναλυτικό άτομο θα περιορίσει τις αναζητήσεις του.
• Το Κυρίαρχο άτομο θα χρειαστεί να δώσει λίγο περισσότερο χρόνο.
• Το Επικοινωνιακό άτομο θα φέρει την ενέργειά του χωρίς να αποπροσανατολίζει.
• Το Προσιτό άτομο θα χρειαστεί να γίνει πιο συγκεκριμένο.

Μόνο τότε η τελική απόφαση θα ικανοποιεί όλα τα μέλη της παρέας.

Οι μικρές προσαρμογές, λοιπόν, μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Το ζητούμενο δεν είναι να κατανοούμε μόνο το δικό μας στυλ, αλλά να μπορούμε να συνδεόμαστε με περισσότερους ανθρώπους, με μεγαλύτερη ευκολία και πιο ουσιαστικό τρόπο.

Κλείνοντας

Οι διαφορές στην επικοινωνία δεν είναι εμπόδιο, αλλά δεδομένο των ανθρώπινων σχέσεων.

Την επόμενη φορά που κάποιο άτομο μας φανεί δύσκολο, απότομο ή απλά διαφορετικό, ας μη βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα, γιατί η κρίση μας θα επηρεάζεται από το δικό μας στυλ. Ας σκεφτούμε τα Social Styles.

Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε το ποιοι είμαστε για να συνδεθούμε με τους άλλους, χρειάζεται να έχουμε αυτό-επίγνωση, να δείχνουμε κατανόηση, να προσαρμοζόμαστε, να συναισθανόμαστε.

Key Takeaways

Τα Social Styles είναι ένα πλαίσιο κατανόησης των διαφορετικών τρόπων επικοινωνίας και συμπεριφοράς.

Οι παρανοήσεις στην επικοινωνία προκύπτουν συχνά επειδή κάθε άτομο «μεταφράζει» το ίδιο μήνυμα μέσα από το δικό του επικοινωνιακό στυλ.

Η ευελιξία στην επικοινωνία είναι η ικανότητα να αναγνωρίζουμε ότι κάποιο άλλο άτομο επικοινωνεί διαφορετικά από εμάς, και να επιλέγουμε συνειδητά τον τρόπο που εκφραζόμαστε ώστε τελικά να συνδεθούμε.

Στην Game Tree, προσφέρουμε εμπειρίες μάθησης πέρα από το συνηθισμένο.

Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε customized προγράμματα εκπαίδευσης για στελέχη επιχειρήσεων, αξιοποιώντας τη βιωματική μάθηση και το εκπαιδευτικό παιχνίδι.

Περισσότερες πληροφορίες για τις υπηρεσίες μας μπορείτε να βρείτε εδώ.