Η μάθηση είναι ένα ταξίδι ζωής
«Γηράσκω δ’ αἰεί πολλά διδασκόμενος» (ή πιο απλά «όσο ζω μαθαίνω»). Η φράση αυτή αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές διατυπώσεις της αξίας της συνεχούς μάθησης. Διατυπώθηκε από τον Αθηναίο νομοθέτη και ποιητή Σόλωνα και μας υπενθυμίζει ότι η γνώση δεν αποτελεί έναν σταθμό της ζωής μας, αλλά μια διαρκή διαδικασία εξέλιξης.
Η ουσία αυτής της σκέψης ξεπερνά φυσικά τα όρια της αρχαιότητας. Στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρη από ποτέ! H επιστήμη της εκπαίδευσης, της ψυχολογίας και της νευροεπιστήμης επιβεβαιώνουν ότι η συνεχής μάθηση αποτελεί βασική προϋπόθεση προσαρμογής και ανάπτυξης του ανθρώπου.
Τι θα βρείτε σε αυτό το άρθρο:
- Η αξία της δια βίου μάθησης στη σύγχρονη εποχή
- Η επιστημονική τεκμηρίωση της συνεχούς μάθησης
- Η μάθηση ως καθημερινή συνήθεια
- Η σημασία της κουλτούρας μάθησης στους οργανισμούς
Η επιστημονική τεκμηρίωση
Η ανάγκη για συνεχή μάθηση συνδέεται με τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η εκπαιδευτική νευροεπιστήμη αποδεικνύει ότι ο εγκέφαλος δεν παραμένει σταθερός, αλλά μεταβάλλεται συνεχώς μέσα από τις εμπειρίες και τη μάθηση. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως νευροπλαστικότητα, επιτρέπει τη δημιουργία και ενίσχυση νευρικών συνδέσεων σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Επιπλέον, έρευνα του 2023 του περιοδικού The Asia-Pacific Education Researcher, η οποία εξέτασε εκατοντάδες μελέτες από το 2000 έως το 2022, κατέδειξε ότι η δια βίου μάθηση ενισχύει την προσαρμοστικότητα, βελτιώνει τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, υποστηρίζει την επαγγελματική ανάπτυξη και συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ζωής και πιο ενεργή συμμετοχή στην κοινωνία.
Πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω, πρόσφατη μελέτη του npj Science of Learning υποστηρίζει ότι η ικανότητα μάθησης αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των οργανισμών, επειδή τους επιτρέπει να ανταποκρίνονται στις αλλαγές του περιβάλλοντος και να εξελίσσονται.
Η μάθηση, επομένως, δεν περιορίζεται (ή δεν πρέπει να περιορίζεται) σε συγκεκριμένες περιόδους εκπαίδευσης, αλλά χρειάζεται να είναι μια καθημερινή συνήθεια που μας συνοδεύει σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας.
Η μάθηση ως καθημερινή συνήθεια
Η δια βίου μάθηση δεν αφορά μόνο στην απόκτηση νέων γνώσεων, αλλά κυρίως στη δημιουργία μιας στάσης ζωής. Ο άνθρωπος που μαθαίνει συνεχώς παραμένει ανοιχτός σε νέες ιδέες, αμφισβητεί τα κεκτημένα του και αναπτύσσει την ικανότητα να προσαρμόζεται σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται.
Το Harvard Business Review αναφέρει στο άρθρο «Why Organizations Don’t Learn» ότι οι οργανισμοί αποτυγχάνουν να εξελιχθούν όταν παγιδεύονται σε ανθρώπινες τάσεις όπως η υπερβολική αυτοπεποίθηση, η προσκόλληση σε παλιές συνήθειες, ο φόβος των λαθών και η υπερβολική εξάρτηση από υπάρχουσες γνώσεις.
Επιπλέον στο άρθρο «Make Learning a Lifelong Habit» παρουσιάζει τη μάθηση ως συνήθεια που πρέπει να ενσωματώνεται στην καθημερινότητα. Η περιέργεια, η αναζήτηση νέων γνώσεων και η έκθεση σε διαφορετικές εμπειρίες βοηθούν το άτομο να παραμένει ευέλικτο και αποτελεσματικό.
Τέλος, δεν θα μπορούσαμε να αμελήσουμε το βιβλίο «Οι 7 συνήθειες των εξαιρετικά αποτελεσματικών ανθρώπων» του Stephen Covey. Σύμφωνα με την 7η συνήθεια: «Ακόνισε το πριόνι» («Sharpen the Saw»), ο άνθρωπος χρειάζεται διαρκή ανανέωση σε τέσσερις βασικές διαστάσεις:
- Σωματικά: φροντίδα της υγείας και της ενέργειας
- Νοητικά: διάβασμα, εκπαίδευση, ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων
- Συναισθηματικά: καλλιέργεια σχέσεων και συνεργασίας
- Πνευματικά: αξίες, σκοπός ζωής και αυτογνωσία
Η δια βίου μάθηση βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της σκέψης, καθώς η προσωπική ανάπτυξη δεν ολοκληρώνεται ποτέ.
Τι χρειάζεται όμως να κάνουν οι οργανισμοί για να ενισχύσουν τη συνήθεια της μάθησης;
Εταιρείες και κουλτούρα μάθησης
Στον σύγχρονο εργασιακό κόσμο, όπου η τεχνολογία, οι απαιτήσεις και οι δεξιότητες αλλάζουν, η εκπαίδευση των εργαζομένων δεν αποτελεί πλέον προαιρετική παροχή αλλά ανάγκη. Οι εταιρείες που επενδύουν στη μάθηση δημιουργούν ανθρώπους περισσότερο προσαρμοστικούς, δημιουργικούς και ικανούς.
Η δημιουργία μιας κουλτούρας μάθησης λοιπόν κρίνεται απαραίτητη. Όλοι θέλουμε συνεργάτες με κριτική σκέψη, που αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, είναι υπεύθυνοι (accountable) και συνεχώς εξελίσσονται. Η ανάπτυξη αυτών των χαρακτηριστικών δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα τύχης, προϋποθέτει ένα οργανωμένο περιβάλλον συνεχούς εκπαίδευσης.
Κλείνοντας
Τελικά, η φράση του Σόλωνα («Γηράσκω δ’ αἰεί πολλά διδασκόμενος») παραμένει επίκαιρη γιατί εκφράζει μια θεμελιώδη αρχή: ο άνθρωπος εξελίσσεται όσο συνεχίζει να αναζητά γνώση και νέες εμπειρίες. Η δια βίου μάθηση δεν είναι απλώς επιλογή, αλλά μια διαρκής διαδικασία προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης, που επιτρέπει τόσο στους ανθρώπους όσο και στους οργανισμούς να προσαρμόζονται και να προοδεύουν.
Key Takeaways
Η μάθηση δεν ολοκληρώνεται ποτέ, αποτελεί μια διαρκή διαδικασία προσωπικής και επαγγελματικής εξέλιξης.
Η νευροεπιστήμη επιβεβαιώνει ότι ο εγκέφαλος συνεχίζει να προσαρμόζεται και να αναπτύσσεται μέσω της μάθησης.
Το μοντέλο ADKAR αναδεικνύει τα πέντε βασικά στοιχεία που χρειάζονται οι άνθρωποι για να υιοθετήσουν επιτυχημένα μια αλλαγή. Η δια βίου μάθηση ενισχύει την προσαρμοστικότητα, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα αντιμετώπισης αλλαγών.
Η ανάπτυξη μιας κουλτούρας μάθησης αποτελεί ανάγκη για τους σύγχρονους οργανισμούς.
Στην Game Tree, προσφέρουμε εμπειρίες μάθησης πέρα από το συνηθισμένο.
Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε customized προγράμματα εκπαίδευσης για στελέχη επιχειρήσεων, αξιοποιώντας τη βιωματική μάθηση και το εκπαιδευτικό παιχνίδι.
Περισσότερες πληροφορίες για τις υπηρεσίες μας μπορείτε να βρείτε εδώ.
